strona główna  > figuranci
wybierz miasto:
B G J K L Ł P R S T W Z KONKURSY

Gdańsk
Muzeum Narodowe w Gdańsku / Oddział Etnografii
"Dźwięki pierwotne"
18.05.2019 - 31.12.2019

"Dźwięki pierwotne" to pierwsza wystawa w Oddziale Etnografii Muzeum Narodowego w Gdańsku, która wykorzystuje przestrzeń całego budynku, a także ogródek przymuzealny. Na potrzeby ekspozycji powstały oryginalne instalacje dźwiękowe, wypożyczono wyjątkowe eksponaty i zabytkowe, często już nieznane instrumenty muzyczne. Przygotowany soundtrack wystawy stałej Oddziału, który wzbogaci ekspozycję o antropologiczno-muzykologiczną opowieść o nieistniejącym już świecie. Do zespołu tworzącego projekt zostali zaproszeni badacze etnomuzykolodzy, muzycy oraz artyści współcześni, wszystko po to, by stworzyć interaktywną, atrakcyjną wizualnie i odbieraną wieloma zmysłami wystawę, która pozwoli wejść w sferę dźwięków i poznać sekrety polskiej muzyki ludowej. Namawiamy też do aktywnego uczestnictwa: słuchania, grania i tańczenia!
Wystawa „Dźwięki pierwotne” przybliża fenomen dźwięku w kulturze, jego ewolucji, funkcji i ról. Temat ten został ukazany na trzech poziomach: dźwięków naturalnych, muzyki ludowej wyrastającej z dźwięków pierwotnych oraz wtórnego zainteresowania muzyką tradycyjną, inspiracji i jej przetwarzaniu przez współczesnych artystów.
Pierwszy poziom jest poświęcony relacji dźwięków człowiek – natura, a więc naśladowaniu dźwięków natury, naturalnym instrumentom (patyki, kamienie, źdźbła traw), dźwiękom pracy ludzkiej, wpływowi dźwięków na ciało, sygnałom oraz dźwiękom magicznym. To wokół tej problematyki – dźwięków pierwotnych – jest osnuta koncepcja wystawy i placu zabaw dla dzieci. Oprócz szumu drzew i strumyka tematem są między innymi pejzaże dźwiękowe dziewiczego krajobrazu, utracona równowaga dźwięku i ciszy czy melodia wsi. Nie sposób pominąć kwestii siły ludzkiego brzmienia w świecie naturalnych dźwięków, wszak przez wiele wieków najgłośniejszym słyszalnym sztucznym dźwiękiem było bicie dzwonu czy złowrogie huki armat.
Drugi, najobszerniejszy poziom wystawy, dotyczy szeroko rozumianej polskiej muzyki ludowej. Celem wystawy jest uchwycenie pejzażu dźwiękowego dawnej wsi, zdefiniowanie polskiej muzyki ludowej, ukazanie jej charakterystycznych elementów (w zależności od regionu i grup etnicznych), funkcji, ewolucji, bogactwa instrumentów muzycznych, wreszcie – twórców i muzyków. Ta część wystawy jest poświęcona następującym relacjom: muzyka a obrzędy, muzyka a religijność, muzyka a życie codzienne. Wydarzenia ze sfery sacrum i profanum. Wystawa porusza także temat więzi człowieka z instrumentem (i muzyków, i twórców), a także wizerunku muzyka, jego roli w społeczeństwie, pełnionych funkcji intensywności doznań muzycznych. Na koniec zainteresowani mogą się zapoznać z historią badań nad dźwiękiem, nagrań terenowych czy archiwaliami.
Trzeci poziom tematyczny wystawy stanowi próbę ukazania wpływu muzyki na kompozytorów klasycznych i popularnych oraz współczesnych artystów audiowizualnych, jak również pokazania analogii między muzyką wsi a jazzem i bluesem, opartej o fenomen improwizacji.
Wystawie towarzyszy książka dla dzieci Brzdęk. Jak złapać dźwięk autorstwa Pawła i Piotra Sitkiewiczów z ilustracjami Agaty Królak. Dodatkowo, zapraszamy na październikową konferencję naukową, a także sympozja popularnonaukowe, wykłady, spotkania oraz prelekcje. Projekt wzbogaci specjalnie przygotowany program edukacyjny, dostosowany do odbiorców w różnym wieku, adresowany zarówno do grup zorganizowanych, jak i rodzin, seniorów, młodzieży i dzieci. Dzięki bogatemu programowi koncertów przez cały czas trwania wystawy Oddział Etnografii będzie rozbrzmiewał muzyką ludową, klasyczną i współczesną.
Kuratorzy: Anna Ratajczak-Krajka, Krystyna Weiher-Sitkiewicz, Waldemar Elwart; opieka merytoryczna: prof. dr hab. Zbigniew Jerzy Przerembski (Uniwersytet Wrocławski), dr Robert Losiak (Uniwersytet Wrocławski), artyści: Marcin Dymiter aka emiter, Sylwester Galuschka & Konrad Gustawski & Wojciech Wilk, Julie Myers, Florian Tuercke, Wojciech Zieliński

[zwiń]

   »

W grudniowym, ostatnim „Arteonie”: pożegnalny wstępniak redaktor naczelnej.Ponadto:Łukasz Murzyn porusza temat zarządzania polską kulturą – sferą komunikacyjną i symboliczną, wystawę „Metafizyka obecności” w Muzeum Archidiecezjalnym w Krakowie recenzuje Joanna Winnicka-Gburek, Karolina Staszak z kolei komentuje 29. Ogólnopolski Przegląd Malarstwa Młodych „Promocje 2019” w Legnicy. Ponadto Wojciech Delikta pisze o wystawie „rzeźbiarza tkaniny” Daniela Lismore’a w poznańskim Starym Browarze, a Agnieszka Salamon-Radecka recenzuje wystawę „Jan Hrynkowski. Opowieść artysty”, odbywającą się w Muzeum Narodowym w Krakowie. W najnowszym „Arteonie” także: o retrospektywie Pierre’a Bonnarda w Wiedniu pisze Grażyna Krzechowicz, Kajetan Giziński natomiast omawia prezentację „Geo. Migracje Transgraficzne” w BWA w Kielcach. Ponadto Karolina Greś przygląda się prezentacji „Siostry prerafaelitki” w The National Portrait Gallery w Londynie, Marcin Krajewski rekomenduje malarstwo Dariusza Milczarka. Zbigniew J. Mańkowski natomiast pisze o zapachu w sztuce – o zapachu Bożego Narodzenia, A w rubryce „Zaprojektowane” Alicja Wilczak przybliża temat dizajnu kulinarnego”. W grudniowym „Arteonie” ponadto aktualia i inne stałe rubryki. 

Okładka: Tadeusz Gustaw Wiktor, „Światło dla Bożeny X”, 2019, olej na płótnie, relief, 160 × 160 cm, fot. materiały prasowe Muzeum Archidiecezjalnego w Krakowie

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury

Z dniem 1 stycznia 2020 roku wydawanie magazynu o sztuce „Arteon” zostaje zawieszone.

Kolekcja Arteonu

Artyści, których prace tworzą Kolekcję ARTeonu, weszli na scenę artystyczną w minionej dekadzie lat dziewięćdziesiątych, a więc w czasie, gdy największe triumfy święciła tzw. sztuka krytyczna, wykorzystująca współczesne media i instalację. Ich gest podjęcia tradycji malarstwa sztalugowego – choć wielu z nich uprawia także performance czy sztukę instalacji - był obarczony w tym kontekście ryzykiem anachronizmu, zagrożeniem odejścia od centralnych problemów życia artystycznego. Zaowocował jednak nieoczekiwanym malarskim boomem, którego obecnie jesteśmy świadkami. Obcując dziś z ich obrazami przekonujemy się, że malarstwo jest w stanie unieść i wyrazić nie tylko tęsknotę z przeszłością, ale także problemy współczesności, a tradycyjne, trwałe medium obrazu sztalugowego nosi w sobie spory potencjał krytycyzmu wobec szybko zmieniającej się popkulturowej rzeczywistości.

Boom malarstwa u progu nowego wieku ma w Polsce także inne, społeczno-ekonomiczne korzenie. Powrót do gospodarki rynkowej stworzył warunki dla powolnego, acz wyraźnego rozwoju rynku sztuki, którego sztalugowy obraz jest podstawowym elementem. Jednak malarze Kolekcji ARTeonu wykraczają ponad przeciętność rzemieślniczej perfekcji, którą rynek ten preferuje i nagradza. Ich indywidualna twórczość stanowi jakby górny pułap – estetyczny drogowskaz dla wielu innych młodych malarzy.

Taka właśnie idea przyświecała kuratorom kolekcji: wyłonić grupę liderów pośród dziesiątek młodych malarzy, by przez to podnieść wysoko artystyczną poprzeczkę i zapobiec obróceniu malarskiego boomu w rzemieślniczą produkcję. Poprzeczka ta nie jest poziomem estetycznej poprawności, ale początkiem obszaru odważnych, indywidualnych poszukiwań, które już są udziałem każdego spośród wyróżnionych malarzy. 

Piotr Bernatowicz


Marcin Maciejowski

Absolwent Wydziału Malarstwa krakowskiego ASP (dyplom 2001). Mieszka i pracuje w Rzeszowie. Konsekwentnie maluje figuratywne obrazy o łatwo rozpoznawalnym stylu i charakterystycznej kolorystyce. Obrazy opatruje anegdotycznymi opisami, niekiedy kopiuje wręcz fotosy z brukowych i „kobiecych” magazynów. Artystę interesuje powszednia rzeczywistość własnych sąsiadów, ich wyobrażenia o świecie i wspomnienia z wojska. Z pozoru banalne i łatwe obrazy są dokumentem współczesnych artyście rzeczywistości, tej medialnej i tej z sąsiedniej ulicy. Jego obrazy zakupiło m.in. Muzeum Narodowe w Krakowie.


Agnieszka Kalinowska

(ur.1971) Absolwentka  Wydziału Malarstwa w Poznaniu (dyplom 1998). Obecnie mieszkanka Warszawy. Maluje obrazy, tworzy nadmuchiwane obiekty z tworzyw sztucznych, filmy wideo, instalacje i rzeźby z nietypowych materiałów, np. gumek recepturek. Wykorzystuje konwencję pop, czerpie z wizualności kultury masowej, reklamy, chętnie odwołuje się do estetyki zabawek. Bohaterem większości płócien artystki jest świat przedmiotów martwych i techniki.


Grzegorz Sztwiertnia

(ur. 1968) Absolwent Wydziału Malarstwa ASP w Krakowie (dyplom 1992). Mieszka w Krakowie. Malarz, autor manifestów, performer i rysownik drążący tajemnice życia i poszukujący jego istoty. W swoim malarstwie portretuje twarze ludzi zwyrodniałych chorobami duszy i ciała lub z fotograficzną dokładnością odtwarza wizerunek sali operacyjnej. Silnie osadzona w filozoficzno-teoretycznym sosie twórczość poprzez analizę niedoskonałości dąży do ostatecznych odpowiedzi.


Agnieszka Balewska

(ur. 1967) Absolwentka Wydziału Malarstwa i Rysunku ASP w Poznaniu (dyplom 1993). Zajmuje się malarstwem, rysunkiem, performancem i krytyką artystyczną. Mieszka w Poznaniu. Malarstwo artystki jest oczyszczone ze zbędnych faktur, form i kolorów. Głęboka czerń tła kontrastuje z czerwienią lub srebrem, a powierzchnia obrazu pokryta szkłem buduje wewnętrzna i zewnętrzną przestrzeń. Formy i kształty obecne w tych kompozycjach oscylują pomiędzy zimną geometrią a organiczną płynnością, zawsze jednak ich realny pierwowzór czai się w tle.


Marek Firek

(ur.    ) Pracownik naukowy Politechniki w Krakowie. Malarz, ceramik, autor i uczestnik i organizator happeningów i działań akcyjnych. Maluje używając znaków-ikon realiów rynkowego świata. Twierdzi, że wszystko jest komercją i ma ustaloną cenę. Charakterystyczne rebusy i krzyżówki wykraczają poza utarty kanon malarstwa pop, a obrazy „newsy” komentują i powielają telewizyjną rzeczywistość. Gra w malarstwo, flirtując z supermarketami. Mieszkaniec Krakowa.


Sławomir Toman

(ur. 1966) Jest zdeklarowanym malarzem świadomym konceptualnej przeszłości. Bliskie fotorealizmowi prace przedstawiają powszednie przedmioty w przejaskrawionej, intensywnej kolorystyce. Dla Tomana najważniejszy jest sam proces malowania, przejście od pomysłu do perfekcyjnego płótna. Obiekt-model jest tylko pretekstem, wartością samą w sobie jest warsztat i tradycyjny malarski arsenał, za pomocą którego kopiuje się materialne skrawki życia.


Rafał Kowalski

(ur.1973) Absolwent i asystent warszawskiej ASP (dyplom 1999). Uprawia czyste malarstwo, w warstwie ikonograficznej często nawiązując do historii malarstwa. Sięgając zarówno do mistrzów baroku, jak i artystów XX-wiecznych, swobodnie operuje ich konwencjami, nadając swym obrazom pełną artystyczną autonomię. Znakiem rozpoznawczym artysty jest metafizyczny, magiczny nastrój jego prac. Mieszka w Warszawie.


Ireneusz Stelmach

(ur. 1967) Studiował na Wydziale Malarstwa ASP w Gdańsku i Krakowie (dyplom 1991). Mieszka i pracuje w Krakowie. Malarz poszukujący - tworzy kompozycje oparte na zestawieniach form geometrycznych uzupełnianych figuratywnymi dopowiedzeniami. Tworzy na płótnie i na blasze, często wykorzystując specyfikę malarskiego podłoża. Prace zawieszone pomiędzy intelektualną abstrakcją a dosłownością przedmiotu tworzą oryginalną całość artystycznej wizji podglądania i analizy świata.


Mariusz Woszczyński

(ur. 1965) Absolwent Wydziału Malarstwa (dyplom 1990) i asystent w pracowni rysunku na Wydziale Rzeźby ASP w Warszawie. Malarz i grafik tworzący najchętniej na papierze, wysoko ceniący rysunek. Naiwna, dziecinna nieporadność nadaje jego miejskim krajobrazom i pejzażom bardzo ekspresyjny, drapieżny niemal rys. Jako obserwator portretuje z równym zaangażowaniem szarą warszawska ulicę i nasycone barwami słoneczne południe Francji. Mieszkaniec Warszawy.


Marcin Kędzierski

Studiował  na Wydziale Grafiki w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, rysunek w pracowni prof. Juliana Raczko oraz malarstwo w pracowni prof. Grzegorza Pabla i prof. Leona Tarasewicza. Mieszka i pracuje w Warszawie. Brał m. in. udział w wystawie „Supermarket sztuki” (2001).


Mariusz Dąbrowski

Studiował w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie malarstwo, film animowany, grafikę komputerową. Uzyskał dyplom z wyróżnieniem w 1995 r. Brał udział w wystawach indywidualnych i zbiorowych (m. in. „Supermarket sztuki”).