strona główna > redakcja
wybierz miasto:
A B C D E F H K L M N P R S W

Bilbao
Guggenheim Bilbao
"Soto. The Fourth Dimension"
18.10.2019 - 09.02.2020

Jesús Rafael Soto (1923-2005), którego retrospektywną wystawę otwiera Guggenheim Bilabo, wpisał się w poczet fundatorów op-artu i sztuki kinetycznej, tuż obok Victora Vaserely’ego, Jeana Tinguely’ego, Ja’akowa Agama, Bridget Riley czy Julio Le Parca. Jego praktyka artystyczna – jak sam przekonywał – wyrosła z wnikliwego studiowania impresjonizmu i konfrontacji dokonań tegoż nurtu z rzeczywistością, w której żył. Gra światła i cienia z XIX-wiecznych płócien nie odzwierciedlała tego, co Soto obserwował w rodzimej Wenezueli. Zamiast miękkiego rozmycia plam, dostrzegał bowiem ostre podziały. „Moja sztuka jest całkowicie abstrakcyjna. Nie kopiuję natury, lecz wyizolowuję fundamentalne własności rzeczywistego świata” – mówił Soto. To właśnie badaniu relacji kształtu, koloru, światła, ruchu i przestrzeni poświęcił swoją twórczość.
Po ukończeniu nauki w Szkole Sztuk Plastycznych i Stosowanych w Caracas Soto osiadł w 1950 roku w Paryżu, gdzie przyswajał teoretyczne założenia awangardowych nurtów związanych z abstrakcją geometryczną. W sposób szczególny interesowały go zagadnienia powtórzenia i rytmu, zarówno w kompozycjach malarskich, jak i rzeźbiarskich. Analizował mechanizmy funkcjonowania ludzkiego aparatu percepcyjnego, starając się unikać przy tym kreowania mamiących wzrok iluzorycznych sztuczek. Nie złudzenia, lecz faktyczne zjawiska wizualne interesowały go najbardziej. Kreując, poddawane permutacjom, kompozycje z figur geometrycznych i linii, wystawiał na próbę optyczne uposażenie widza. Zmuszał go do ruchu względem dzieła sztuki, które zmieniało się w zależności od perspektywy. Dowodzi tego cykl „Vibrations” – trójwymiarowe konstrukcje bazujące na czarnych pasach oraz metalowych listwach. Tytułowe rozedrganie tych struktur generowane jest za sprawą ruchu widza. Około roku 1967 Soto rozpoczął pracę nad „Pentetrables” – serią kompozycji, wykonanych z podwieszanych plastikowych lub metalowych tub. Ich geometryczne formy ulegają jawnym przeobrażeniom wraz ze zmianą pozycji oglądającego, który niejako wnika do wnętrza tych instalacji. „Kiedy wchodzisz w Pentetrable, doznajesz wrażenia, jakbyś wpadł w lekki wir, w totalną pełnię wibracji” – twierdził artysta.

Pokaz w Guggenheim Bilbao koncentruje się na czwartym wymiarze w przestrzennej sztuce Soto – a więc zaangażowaniu czasu w akcie postrzegania. Artyście udało się przełamać barierę oddzielającą widza od dzieła, a jednocześnie uzależnił istnienie tego drugiego od obecności i aktywnej partycypacji odbiorcy.  (Wojciech Delikta)

Jesús Rafael Soto, „Untitled (Random II)”, 1996, acrylic paint on wood and metal, 203 x 405 cm, AVILA-Atelier Soto, © Jesús Rafael Soto, VEGAP, Bilbao, 2019

 

[zwiń]

   »

W październikowym „Arteonie”: w rubryce „Duchowość w sztuce” Tomasz Biłka OP pisze o chrystologii Jerzego Nowosielskiego i omawia program artystyczny tego wybitnego twórcy. Wojciech Delikta przybliża postać sławnej kolekcjonerki Peggy Guggenheim w kontekście weneckiej wystawy jej zbiorów. Z kolei pokaz „09.39. Wojna”, zorganizowany przez krakowską Otwartą Pracownię, komentuje Joanna Winnicka-Gburek. Z okazji debaty „Gdzie jest granica? Prawa i godność człowieka a sztuka współczesna”, która odbędzie się na Wydziale Rzeźby warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych 30 października, Karolina Staszak porusza ten temat w najnowszym „Arteonie”. W październikowym „Arteonie” także: toruńskie 11. Triennale Małych Form Malarskich omawia Kajetan Giziński. Agnieszka Salamon-Radecka przygląda się wystawie „Wkraczając w nowy wymiar. Twórczość Sophie Taeuber-Arp”, odbywającej się w CK Zamek w Poznaniu. Wrocławski TIFF Festival recenzuje Wojciech Skibicki. Wystawę „Obiekt – przestrzeń”, zorganizowaną z okazji 100-lecia Uniwersytetu Artystycznego w Poznaniu, recenzuje Maria Roszyk. Sebastian Kochaniec z kolei recenzuje wystawę Wojciecha Gilewicza pt. „Hanoi Hello!” w białostockiej Galerii Arsenał. Jerzy Fober przedstawia twórczość Andrzeja Szarka. Alicja Wilczak w rubryce „Zaprojektowane” pisze o biżuterii z tworzyw organicznych i naturalnych.W październikowym „Arteonie” ponadto inne artykuły, aktualia i stałe rubryki.

Okładka: Jerzy Nowosielski, „Zbawiciel”, 1965, olej na płótnie, 80 x 60 cm, nieistniejąca od 2015 roku kaplica pw. św. św. Borysa i Gleba Fundacji św. Włodzimierza w Krakowie, fot. Grzegorz Dąbkowicz OP

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury

Redakcja
Kontakt
Adres redakcji
ul. Grunwaldzka 104
60-307 Poznań
e-mail: arteon@kruszona.pl
tel. 061 8699177

redaktor naczelna

Karolina Staszak
arteon@kruszona.pl

dyrektor artystyczny

Zofia Komorowska
zosia.k@kruszona.pl

sekretarz wydawnictwa

Anna Cebulska
anna.c@kruszona.pl

Redakcja

Tomasz Biłka OP

Wojciech Delikta

Marcin Krajewski

Agnieszka Salamon-Radecka

Współpraca

Zofia Jabłonowska-Ratajska

Aleksandra Kargul

Sławomir Marzec

Weronika Kobylińska-Bunsch

Zbigniew J. Mańkowski

Wydawca

Dom Wydawniczy "Kruszona" Sp. z o.o.,
ul. Grunwaldzka 104,
60-307 Poznań
poczta@kruszona.pl
www.kruszona.pl