strona gwna > patronaty
wybierz miasto:
B C G K L N O P R S T U W Z

Bytom
Muzeum Grnolskie
"W rytmie buntu. Awangarda polska dwudziestolecia midzywojennego"
22.11.2017 - 22.04.2018
Patronat „Arteonu”

W sztuce polskiej rok 1917 jest uznawany za dat przeomow w kontekcie powstajcych nurtw awangardowych. Warty podkrelenia jest fakt, i w zryw stanowi kontynuacj podjtych na pocztku drugiego dziesiciolecia  XX wieku prb zrewolucjonizowania bdcych w stagnacji obszarw rodzimych rodowisk twrczych. Realizowane wwczas w Krakowie Wystawy Niezalenych (inspirowane francuskimi Salonami Odrzuconych) byy pierwsz zapowiedzi majcych wkrtce nastpi zmian. W rytmie buntu powstaway kolejne ugrupowania. W rytmie buntu wobec zastanych w kraju, tamszcych modych artystw norm, ale rwnie wobec cakowitego naladownictwa sztuki zachodnioeuropejskiej. Ekspresjonici, formici, Bunt, Rytm, Zwornik, Jednorg, Komitet Paryski, Szczep Szukalczykw herbu Rogate Serce…, a wrd nich przemieszczajcy si twrcy, goszcy potrzeb natychmiastowej artystycznej rewolucji. Przygotowywana w Muzeum Grnolskim ekspozycja stawia sobie za cel ukazanie rnorodnoci zjawisk tego okresu. Przyblia nowatorsk problematyk, miae formy wyrazu, a take niepoddajce si fali krytyki zdecydowane dziaania majce da w przyszoci grunt dla rodzcych si przez kolejne dziesiciolecia kontynuacji midzywojennych zryww awangardowych. Na ekspozycji w przewaajcej liczbie obecne s prace graficzne i rysunkowe, dla wielu twrcw stanowice najdoskonalsze medium obranych przez nich postaw. S rwnie prace rzebiarskie Xawerego Dunikowskiego (z okresu Wystaw Niezalenych), a take jednej z najbardziej kontrowersyjnych postaci polskiej sztuki – Stanisawa Szukalskiego (obok pracy rzebiarskiej, paskorzeba oraz prace na podou papierowym). Wyjtek malarski stanowi zesp wybranych prac przedstawicieli Komitetu Paryskiego. W Bytomiu mona oglda prace autorstwa m.in.: Zbigniewa Pronaszki, Leopolda Lewickiego, Tytusa Czyewskiego, Bolesawa Stawiskiego, Zygmunta Waliszewskiego, Leona Chwistka, Zofii Stryjeskiej, Witkacego, Rafaa Malczewskiego, Brunona Schulza, Stefana Mroziskiego, Stanisawa Szukalskiego i artystw Szczepu herbu Rogate Serce, Jzefa Czapskiego, Ewy unkiewicz-Rogoyskiej, Wiktorii Goryskiej, Jana Hrynkowskiego, Janusza Marii Brzeskiego czy Karola Hillera.

Witkacy, „Bajka”, 1932, tusz, akwarela, MGBSz 3281, mat. pras. Muzeum Grnolskiego w Bytomiu

[zwi]

   »

W lutowym „Arteonie”: Micha Haake recenzuje wystaw „Wyspiaski”, trwajc w Muzeum Narodowym w Krakowie, Marta Marsicka przedstawia twrczo Anny Ostoi z okazji prezentacji prac artystki w Zachcie, a pokazowi „Organizatorzy ycia. De Stijl, polska awangarda i design”, zorganizowanemu w dzkim Muzeum Sztuki, przyglda si Agnieszka Salamon-Radecka. Wojciech Delikta w tekcie „Ksi ciemnoci” przyblia sylwetk Ricka Owensa, ekscentrycznego projektanta mody z Kalifornii. Sawomir Marzec komentuje artyku ukasza Musielaka „Zmierzch instytucji”. W najnowszym „Arteonie” take Zofia Jabonowska-Ratajska omawia wystaw „Mikrokosmos rzeczy...” w Muzeum Warszawy, w rubryce „Sztuka modych” Marcin Krajewski prezentuje malarstwo Moniki Marchewki, a Karolina Staszak – Ewy Kozery. W cyklu „Rynek sztuki” Dorota aglewska pisze o tym, jak powinien wyglda wzorcowy dokument autentycznoci dziea i dlaczego bardzo trudno osign ten idea. Andrzej Biernacko z kolei komentuje spotkanie z Adamem Szymczykiem w warszawskiej ASP na Wydziale Zarzdzania Kultur Wizualn. W najnowszym „Arteonie” ponadto inne recenzje, komentarze, aktualia i stae rubryki.

Okadka: Stanisaw Wyspiaski, „Helenka z wazonem”, 1902, pastel, papier; 47,5 x 62,8 cm, Muzeum Narodowe w Krakowie

„Sztuka wszdzie. Akademia Sztuk Piknych w Warszawie 1904-1944”, Zachta Narodowa Galeria Sztuki, Warszawa, 5.06-26.08.2012

Sztuka, wzornictwo i polityka
Midzywojnie widziane z ASP w Warszawie
Piotr Sodkowski
Historyczna wystawa „Sztuka wszdzie. Akademia Sztuk Piknych w Warszawie 1904-1944”, zorganizowana przez warszawsk Zacht, stanowi dobr okazj do ponownego przyjrzenia si polskiej sztuce pierwszej poowy XX wieku, a zwaszcza okresowi II Rzeczpospolitej. Tytuowe haso dotyczy zwizkw sztuka-pastwo (pawilon narodowy na midzynarodowej wystawie), zmiany otoczenia czowieka wskutek dobrego wzornictwa i sztuki monumentalnej oraz wreszcie politycznych uwika plastykw (studentw i pedagogw). Narracja ekspozycji rozgrywa si na dwch paszczyznach. Cz pokazu dokumentuje histori warszawskiej uczelni, przybliajc jej pocztki i omawiajc wpywowe pracownie: grafiki Wadysawa Skoczylasa (1923-1934), rzeby Tadeusza Breyera (1910-1950), malarstwa Tadeusza Pruszkowskiego (1922-1938). Nieprzypadkowo kadej z nich powicono oddzieln sal. Wystarczy wspomnie, e Skoczylas uznawany jest za twrc „polskiej szkoy” drzeworytu nowoczesnego i, oglniej rzecz biorc, za propagatora idei budowania sztuki narodowej w oparciu o gralski folklor. Za czasw Breyera Warszawa, obok Krakowa, bya kluczowym orodkiem nauczania rzeby, a mistrz wyksztaci wielu godnych nastpcw, m.in. Mariana Wnuka i Franciszka Strynkiewicza. Z kolei pracownia Pruszkowskiego, malarza, ktry promowa nowy klasycyzm, staa si wanym spoiwem rodowiska artystycznego – kolejni studenci zawizywali a cztery grupy odpowiadajce naukom profesora, w tym najlepiej znane, konserwatywne Bractwo w. ukasza (1925-1930). Cho takie dokumentacyjne odsony wystawy s przecie kompetentne i wartociowe, o wiele ciekawiej prezentuje si cz problemowa – ta, w ktrej padaj pytania o tytuow wszechobecno sztuki, czyli o rozmaite postaci, pod jakimi przenikaa ona poza mury Akademii (a waciwie Szkoy Sztuk Piknych).

Henryk Kuna, „Rytm”, 1921-1925 (model), fot. Joanna Kinowska, materiay prasowe Zachty Narodowej Galerii Sztuki

Artyku dostpny w wydaniu drukowanym