strona gwna > nagrody ARTeonu
wybierz miasto:
B C G J K L N O P S T U W KONKURSY
   »

W sierpniowym „Arteonie” wystaw „Co z t abstrakcj?” w Fundacji Stefana Gierowskiego recenzuje Karolina Staszak, a ekspozycji „Midzy Montmartre’em, a Montparnasse’em” w katowickim Muzeum lskim przyglda si Aleksandra Sikorska. Z kolei now rubryk dotyczc rynku sztuki inauguruje Dorota aglewska, Andrzej Biernacki przypomina twrczo Barbary Jonscher, a Wojciech Delikta – Marisy Merz, pierwszej damy arte povery..
W sierpniowym „Arteonie” take: Dorota aglewska w „Czytaniu sztuki” przyglda si odwrociu jednego z obrazw Wadysawa lewiskiego, wspczesny interior design lokali gastronomicznych omawia Aleksandra Kargul, a twrczo Jan Ankiersztajna rekomenduje Aleksandra Sikorska. Wystaw „Dama w lustrze. Strategie artystyczne kobiet w latach 70. XX w.” w poznaskiej Galerii Piekary komentuje Krystyna Raska-Gorgolewska.
W najnowszym „Arteonie” ponadto inne recenzje, komentarze, aktualia i stae rubryki.

Okadka: Tamara Berdowska, „Wir”, 2017, olej, ptno, 150 x 130 cm, materiay prasowe Fundacji Stefana Gierowskiego

Nagrody ARTeonu

2002 - Jan Berdyszak

Jacek Kasprzycki
SOWNIK POJ JANA BERDYSZAKA

Kapitua tegorocznej edycji Nagrody „ARTeonu” postanowia uhonorowa ni profesora Jana Berdyszaka. Konkurencja bya dua. Kandydowali artyci kilku pokole, reprezentujcy skrajne postawy estetyczne i wyznajcy rne filozofie twrczoci: Alicja ebrowska, Jerzy Duda Gracz, Stefan Gierowski i Marek Firek Tymczasem dokonania profesora, w wielu dziedzinach i dyscyplinach sztuk wizualnych i widowiskowych, funkcjonuj jako klasyka. Lecz artysta, mimo wieku 68 lat, jest nadal modym, rozpoczynajc nowe cykle w rzebie, instalacji (ktrej by niekwestionowanym prekursorem), grafice i fotografii.
Bdc wieo upieczonym maturzyst, majcym szczere chci zdawania na poznask PWSSP, odwiedziem w kwietniu 1969 r. Galeri odNOWA, mieszczc si na Starym Rynku, w klubie studenckim o podobnej, aczkolwiek nie tej samej nazwie, chonc wszystko, co wtedy „byo nowe” - rwnie bez cudzysowu. Nie byem wtedy jeszcze studentem i wiat odNOWY (jak i Od Nowy) by dla mnie miejscem magicznym. Tam zobaczyem rzeby stworzone z kawakw blach samochodowych, majce formy proste, ktrych ustawienie wzgldem siebie precyzyjnie budowao now przestrze. Widziaem te po raz pierwszy ich twrc - modego, wysokiego mczyzn, ostrzyonego na modnego wwczas jea, mwicego o sztuce, swojej i nie tylko powoli, z namysem, precyzyjnie budujcego zdania, w przeciwiestwie do innych - dajcych si atwo unosi emocjom. Czasy byy takie - o sztuce dyskutowao si gono i gwatownie.
Taki zreszt pozosta Jan Berdyszak do dzisiaj. Ma natur badacza - sceptyka potraficego wzbudzi w sobie ciekawo dziecka. Jan Berdyszak urodzi si w 1934 r. w Zaworach koo Ksia Wielkopolskiego. Studiowa w Pastwowej Wyszej Szkole Sztuk Plastycznych w Poznaniu w latach 1952-1958. Zajmowa si malarstwem, grafik, histori teatru i kina, jednoczenie studiujc rzeb. Jego pierwsza wystawa grafiki odbya si w roku 1960 w Klubie Od Nowa. W 1961 r. rozpocz wspprac z Teatrem Marcinek i Teatrem 5 w Poznaniu, czc sztuki plastyczne z teatrem. Projektowa scenografie do spektakli dziecicych i do klasyki. W latach 1966-1970 zrealizowa siedem pokazw „Plastyki przestrzeni animowanej”, ktre stanowiy rodzaj modeli dziaa efemerycznych przestrzeni z uyciem dwiku, obrazu, wiata, materii, filmu oraz publicznoci. Od poowy lat 70. swoje refleksje nad symptomami teatru w sztuce i yciu realizuje w postaci notatek, projektw i instalacji.
Pracuje cyklami. Do waniejszych cykli nale: „Koa podwjne” (1962-1971), „Rysowane” (1962-1968), „Przezroczyste” (1970-1979), „Milczenie” (1972-1975), „Miejsca rezerwowane” (1973-1976), „Obszary koncentrujce” (1973-1980), „Fragmenty jako caoci radykalne” (1982-1984), „Stany moralnoci” (1985-1987), „Belki krzya” (1977-1988), „Ani konieczno, ani moliwo” (1987-1991), „Belki” od 1988, do ktrych powraca.
Obecne problemy realizuje w trzech cyklach: „Passe-partout” od 1990 r., „Reinstalacje” fotograficzne od 1992 r. i „Powoki” od roku 1995.
Jego obszerny dorobek twrczy stanowi rodzaj refleksji artystyczno-filozoficznej (np. problemy pustki, przestrzeni, ciemnoci, transparentnoci). W latach 60. zerwa z konwencjonalnym pojmowaniem obrazu, podejmujc dialog z przestrzeni, otoczeniem obrazu (wprowadzonym jako warto) i samym obrazem (np. „Koa podwjne”, „Obszary koncentrujce”, „Fragment jako cao radykalna”). Jednym z istotnych nurtw twrczoci Berdyszaka jest dowiadczanie przez sztuk problemw nie wynikajcych ze sztuki - problemw potencjalnoci, przezroczystoci, pustki, ciemnoci i gstoci, problemw midzywartoci.
W internetowym Portalu Kultury Polskiej dostpny jest opracowany przez Danut Folg-Januszewsk sownik poj Jana Berdyszaka, w ktrym moemy pozna bliej pogldy twrcy na temat takich m.in. zagadnie, jak ciemno, gsto, ekwiwalent, fragment, konkret, odnawianie, passe-partout, potencjalizm, prowokowanie, przemiana, przezroczysto, stan, wieloznaczno. Powoujc si na ostatnie z wymienionych poj, wiemy, e definiuje ono twrczo artysty.